ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Εκτύπωση

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Δημήτρης Θέμελης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931 και είναι γιος του ποιητή Γιώργου Θέμελη. Καθοριστικό για την σταδιοδρομία του υπήρξε το γεγονός ότι πέρασε ένα μέρος των παιδικών του χρόνων στην Ικαρία -τόπο καταγωγής της μητέρας του-, μάλιστα κατά τη δύσκολη χρονική περίοδο 1940 - 1944, όπου του δόθηκε η ευκαιρία να μάθει να παίζει νησιώτικη λύρα από λυράδηδες εκείνης της εποχής και να γνωρίσει τη ζωντανή πράξη της παραδοσιακής μας μουσικής. Απόφοιτος του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης -βιολί και θεωρητικά- συνέχισε με υποτροφία (DAAD) τις σπουδές του στο Μόναχο: βιολί με τον καθηγητή Kurt Stiehler και Μουσικολογία, Βυζαντινολογία και Αρχαία Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, απ' όπου αποφοίτησε ως διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής.

Διετέλεσε διευθυντής του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης (1971-1985), και από το 1985 καθηγητής Μουσικολογίας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του οποίου διετέλεσε πρόεδρος επί τέσσερις θητείες. Επίσης διετέλεσε κοσμήτορας της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ και πρόεδρος της καλλιτεχνικής επιτροπής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης. Από το Σεπτέμβριο του 1998 είναι ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ. Είναι μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών, διετέλεσε εκπρόσωπος του Διεθνούς Συμβουλίου Παραδοσιακής Μουσικής (ICTM) στην Ελλάδα, μέλος της Γερμανικής Εταιρίας Μουσικής Έρευνας και της Διεθνούς Εταιρείας Εθνομουσικολογίας, μέλος του Προεδρίου του Διεθνούς Οργανισμού Λαϊκής Τέχνης (IOV), επίσης τακτικό μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Νέας Υόρκης. Το 1990 τιμήθηκε από την Μουσική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος με το "χρυσό βραβείο" μουσικής προσφοράς.

Πραγματοποίησε πολλές διαλέξεις και συμμετείχε σε διεθνή μουσικολογικά συνέδρια. Έχει πολυάριθμες δημοσιεύσεις, μεταξύ άλλων για την ελληνική μουσική (έντεχνη και παραδοσιακή) για τη διδακτική του βιολιού κ.α. Από τα νεανικά του χρόνια ασχολείται επίσης με τη σύνθεση, ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος των έργων του το συνέθεσε τις δύο τελευταίες δεκαετίες, στις οποίες διαμόρφωσε μια δική του μουσική γλώσσα. Συνθέσεις του έχουν παιχτεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Έγραψε μεταξύ άλλων:

  • Δέκα Συμφωνίες, ένα Συμφωνικό Δίπτυχο, δύο Συμφωνιέτες για ορχήστρα εγχόρδων, Adagio για ορχήστρα εγχόρδων
  • Δέκα Κοντσέρτα με ορχήστρα (3 για βιολί, 2 για βιολοντσέλλο, για βιόλα, για κοντραμπάσο,  για Φαγκότο, για πιάνο, για Σαξόφωνο Άλτο, για Τύμπανα
  • Τριάντα Κουαρτέτα εγχόρδων, Κουϊντέτο εγχόρδων
  • Κουαρτέτο για φλάουτο, όμποε, κόρνο και φαγκότο, πέντε Κουαρτέτα Σαξοφώνων, δύο Κουιντέτα χάλκινων
  • τέσσερα Τρίο με πιάνο, Τρίο για δυο βιολιά και βιόλα 
  • Ντουέτα για διάφορα όργανα
  • τραγούδια για φωνή και πιάνο, τραγούδια με ορχήστρα εγχόρδων, χορωδιακά
  • έργα για διάφορα σόλο οργανα

Άρθρα για τον Δημήτρη Θέμελη έχουν γραφτεί σε Εγκυκλοπαίδειες και Μουσικά Λεξικά ελληνικά και ξένα, όπως μεταξύ άλλων: Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, Λεξικό Ελλήνων Συνθετών, Riemann Musiklexikon (Ergänzungsband), Grove Music/Oxford Music Online και στις εξής μονογραφίες:

  • Θωμάς Ταμβάκος, Έλληνες Δημιουργοί: Δημήτρης Θέμελης (Εφημερίδα «Νέοι Αγώνες Ηπείρου» 5.9.1995 σσ. 6-7)
  • Ελένη Μπεντίλλα-Κακαράτσου, «Συνάντησα πρόσωπα της πόλης μου στο τέλος του αιώνα» (Θεσσαλονίκη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 1997)
  • Σπύρος Σούφης, Η Μουσική του Δημητρίου Θέμελη (περιοδικό «Μουσικοτροπίες» Θεσσαλονίκη 1999, σσ. 28-32)
  • Άννα Δάνη, «Το συνθετικό και μουσικολογικό έργο του Δημήτρη Θέμελη» (Διπλωματική Εργασία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1999).
  • Απόστολος Κώστιος, Πρελούντιο και Χασάπικο, έργο για σόλο τσέμπαλο του Δ. Θέμελη (Άννα Δάνη ο. π. σσ. 109-112)
  • Maria Spanou, «Griechische Konzerte für Violine im 20. Jahrhundert» (Diplomarbeit, Universität für Musik und Darstellende Kunst Wien, 1999, s. 29-37)
  • Evgenios Politis, Die Griechische Konzertliteratur für Kontrabass (Diplomarbeit Universität für Musik und Darstellende Kunst, Wien 2002, S. 67-68)
  • Apostolos Chandrakis, Das Streichquartett in Griechenland, (Diplomarbeit Universität für Musik und Darstellende Kunst, Wien 2002, S. 16-17)
  • Εισηγήσεις στην Ημερίδα του  Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας " Δ. Θέμελης, Ντ. Κωνσταντινίδης..."( Αφιέρωμα),δημοσιευμένα στο Ηλεκτρονικό Περιοδικό mus.-e.journal ) των:
  1. Μάρκου Δραγούμη,"Η Συμφωνία αρ. 3 έργο 86 του Δημήτρη Θέμελη"
  2. Αθηνάς Κατσανεβάκη,"Ένα πρόσωπο-Δύο κόσμοι: Η προφορική μουσική παράδοση και ο έντεχνος φορμαλισμός στη ζωή του δασκάλου μου Δημήτρη Θέμελη"
  3. Άννα-Μαρία Ρεντζεπέρη-Τσώνου,"Ο συνθέτης Δημήτρης Θέμελης-Το τραγούδι στο έργο του"
  4. Γιώργος Ζερβός,"Το πορτραίτο του Δημήτρη Θέμελη μέσα από το βιβλίο του Μορφολογία και Ανάλυση της Μουσικής:Εισαγωγή"

Επίσης στη διάρκεια του 1997 προβλήθηκε από την ΕΤ3 ντοκυμαντέρ για τον Δημήτρη Θέμελη ως συνθέτη στη σειρά «Οι συνθέτες της Θεσσαλονίκης».Το 2014 κυκλοφόρησε το αυτοβιογραφικό του βιβλίο με τον τίτλο"Το μοιραίο ταξίδι στην Ικαρία και ο γυρισμός" (από τις εκδόσεις Νότιος Άνεμος, Αθήνα 2014).Το ίδιο εκδόθηκε στη Γερμανία σε μετάφραση του Dr. Jürgen Braun με τον τίτλο: Dimitris G. Themelis,Schicksalsinsel Ikaria,Lebenserinnerungen eines Musikers- με ένθετο CD με επιλογή έργων Δ. Θέμελη-, Δ/ντης έκδοσης Hans Christian Günther, Πανεπιστήμιο Freiburg, τόμος 9 της σειράς Poetry,Music and Art, Εκδ.Οίκος Traugott Bautz 2016.Επίσης Γιάννης Καραβίδας,Ο Δημήτρης Θέμελης,Ταξιδεύοντας τα παιδικά του χρόνια στη ζωή και ση μελωδία (δοκίμιο),Νότιος Άνεμος 2015.